مقاله نهاد های اجتماعی


 


جستجو

سبد خرید

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    چهارشنبه, ۱۲ شهریور , ۱۳۹۳

نهاد های اجتماعی

به نظر جامعه شناسان نهاد ها به منزله ی استخوان بندی جامعه به شمار می روند و سنگ بنای اصلی جامعه هستند و به نظر گیدینگز نهاد با ارزش ترین قسمت های میراث نسل های گذشته را حفظ کرده اند.

مفهوم نهاد اجتماعی: نهاد ترجمه کلمه Institution فرانسوی و انگلیسی است و مفهوم برقرار کردن و ثابت کردن بوده و به معنای «مؤسسه» یا «سازمان» ترجمه شده است.

معنای عام: نهاد در معنای عام به هر چیزی اطلاق می شود که مورد نیاز جامعه باشد و ساخته و پرداخته جامعه است. بنابراین همه مؤسسات و سازمان ها که بنا بر نیازهای جامعه به وجود می آیند نهاد نامیده        می شوند. بنابراین بیمارستان ها، مدارس عالی، دانشگاه ها، مقررات مدرسه و … نهاد اجتماعی می باشند. این معنا در زبان فارسی بیشتر با کلمه «سازمان» بیان می شود. بعضی از سازمان ها تا زمانی که جامعه به آنها نیاز دارد باقی می مانند و هنگامی که دیگر به آنها نیازی نباشد از بین می روند.

معنای خاص: نهاد در معنای خاص همان نهاد های اصلی و اساسی هستند که جامعه آنها را برقرار کرده است. این نهاد ها برای ارضای نیازمندی های انسان به وجود آمده اند و در مقام جوامعه وجود دارد. عبارتند از :     نهاد آموزش و پرورش، نهاد دین، نهاد حکومت و …

تفاوت نهاد با سازمان:

۱-در نهاد های اجتماعی نه شکل مادی و سازمانی وجود دارد، نه ساختمانی را به خود اختصاص داده اند و نه در آنها سلسله مراتب رسمی وجود دارد. در حالی که در سازمان ارتباطات و هماهنگی وجود دارد که برای رسیده به هدف معینی گرد هم آمده اند. سازمان دارای محل خاص است و نهاد در سراسر جامعه دینی پراکنده است.

۲- نهاد ها قدیمی در حالی که برخی سازمان ها جدید می باشند.

۳- نهادها به عقیده ی سامنر و کلر برای تأمین منافع حیاتی چون گرسنگی و … به وجود آمده اند.

۴- نهاد ها بدون نقشه قبلی و به مرور زمان شکل گرفته اند. در صورتی که سازمان با طرح و نقشه قبلی در زمان معین به وجود آمده اند و به شیوه رسمی سازمان یافته است.

۵- رابرت مک اویر معتقد است نهادها عبارتند از: اصول و اشکال معین فعالیت های اجتماعی – در حالی که مؤسسه عبارت از گروهی که به انجام وظایف استاندارد شده ای مبادرت می کنند. از این رو مدرسه، آموزشگاه از نوع مؤسسه هستند ولی تعلیم و تربیت نهاد هستند. نهاد ها برخلاف مؤسسه دارای مکان خاصی نیستند.

۶- اگ برن و نیم کف معتقدند: مؤسسه اجتماعی سازمانی است که دوام فراوان دارد شرکت ها و آموزشگاه ها از جسم مؤسسات اجتماعی هستند. مؤسسات اجتماعی وابسته به نهاد های اجتماعی هستند زیرا مؤسسات اجتماعی با کارکردهای خود نیاز های گوناگون انسان را برآورده می کند.

۷- نهاد های اساسی چون خانواده، اقتصاد، مذهب و … در همه جوامع وجود دارد در حالی که سازمان در همه جوامع وجود ندارد.

۸- نهادها از استقرار و دوام برخوردارند و در مقابل تغییرات مقاوم هستند ولی سازمان ها کمتر این خصوصیات را دارا هستند.

۹- نهاد ها یک رشته فعالیت هایی است که افراد در آن نقش هایی را که«محوّل» نامیده می شود ایفا می کنند تا به اهدافشان برسند در حالی که نقش افراد در سازمان ها نقش «محقق» است و افراد با اراده خودشان به آن وارد می شوند.

۱۰- نهاد ها از طرف جامعه به رسمیت شناخته می شوند و افراد به هنجارها و ارزش های آن پایبند هستند در حالی که چنین پایبندی در سازمان کمتر است.

۱۱- به عقیده سامنر و کلر نهاد فعالیتی است که در مجموعه ای از آداب و رسوم محصور می باشد در حالی که در سازمان ها آداب و رسوم دخالت چندانی ندارد.

۱۲- نهادها از طبیعت جامعه برخاسته و از دوام، عمومیت، فنا ناپذیری و پویایی برخوردار است و خود را بر افراد تحمیل می کند این ویژگی در سازمان کمتر وجود دارد.

اهمیت نهادها

از زمانی که آگوست کنت نهاد را به عنوان عوامل اجتماعی به شمار آورد. اهمیت آن به عنوان تشکیل دهنده ی نظام اجتماعی برای جامعه شناسان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت و تاکنون نیز ادامه دارد.

امیل دورکیم در تعریفی که از جامعه شناسی کرده آن را علم نهاد اجتماعی می نامند.

به نظر الکس اینکلس چهار بنیانگذار جامعه شناسی (کنت، اسپنسر، دورکیم، ماکس وبر) درباره موضوع     جامعه شناسی هم عقیده هستند. آنها معتقدند که جامعه شناسی اولاً باید بر مطالعه ی نهاد های گوناگون از خانواده تا دولت و حکومت بپردازد. ثانیاً معتقدند که موضوع منحصر به فرد جامعه شناسی را در میان نهادهای گوناگون پیدا کرد.

تکامل گرایان با در نظر گرفتن یک نهاد می کوشند چگونگی مراحل تکامل جامعه را به طور کلی شکل آن نهاد را قالب گیری کنند. پیروان مکتب «سافتی – کارکردی» در عوض سعی می کنند تا تأثیر نهاد را در طرز کار جامعه تجزیه و تحلیل کنند.

نهاد ها  مرکز ثقل توجه جامعه شناسی هستند و سنگ بنای اصلی جامعه تلقی می شوند.

نهاد ها در حقیقت یک نظام اجتماعی را تشکیل می دهند. در اهمیت نهاد ها کافی است بگوئیم که نهادها ترکیب کننده فرهنگ بشر و با ارزش ترین ارکان میراث نسل های گذشته انسان هستند.

تعریف نهاد:

تنوع تعاریف و مفاهیم نهاد نه تنها بیانگر مفهوم جامعه شناسی از آغاز تا به امروز است بلکه حاکی از اهمیت آن در حفظ نظام اجتماعی است.

امیل دورکیم در تعریف نهاد می گوید: نهادها مجموعه اعمال و افکاری هستند که فرد آنها را ساخته و پرداخته در برابر خود می یابد.

رویتر در تعریف نهاد می گوید: نهاد نظام متشکل از شیوه های عمل و نقش های اجتماعی مبتنی بر یک یا مجموعه ای از ارزش ها است.

هانری مندراس: نهاد مجموعه ای از هنجارهایی که قانونی یا غیر قانونی هر چیزی را در یک سازمان اجتماعی تعیین می شود.

مالینوفسکی انسان شناس انگلیسی در تعریف نهاد می گوید: نهاد عبارت است اجزای واقعی فرهنگ که دارای حد قابل ملاحظه ای از فرهنگ، دوام و استقلال هستند.

هاب هارس جامعه شناس انگلیسی در تعریف نهاد می گوید: نهاد مجموعه ای یا قسمتی از نظام اجتماعی است که از طرف جامعه به رسمیت شناخته شده باشد.

سامنر و کلر: نهاد عبارت است از فعالیت حیاتی است که در مجموعه ای از آداب و رسوم و تشریفات محصور  می باشد.

هانری پرات: نهاد نمونه و الگوی رفتاری بادوام، پیچیده، منظم و جامع است و به وسیله آن میل ها و    نیازمندی های اساسی جامعه تأمین می گردد.

سرانجام نهاد ها مجموعه ای از الگو ها و شیوه های رفتاری هستند که از آداب و رسوم و ارزش و هنجارها شکل گرفته است. دارای دوام، عمومیت، فناناپذیری، پویایی، نظم و پیچیدگی است و کنترل کننده رفتار افراد جامعه است.

انواع نهاد های اجتماعی:

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله تأثیر توسعه نهادهای سیاسی بر تحول نظام اداری
  • برچسب ها : , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.